Gierzwaluw

In dit blog wil ik voornamelijk de gierzwaluw belichten. Het is eigenlijk het vervolg op het vorige blog over de vogels van het Lauwersmeer (klik hier) omdat ik deze soort ook daar fotografeerde. Toen we een tijdje op de uitkijkpost bij Ezumakeeg stonden, kreeg ik in de gaten dat daar regelmatig gierzwaluwen langs scheerden en nadat ik eerst al wat andere soorten vliegend had gefotografeerd, besloot ik me eens te wagen aan het fotograferen van die gierzwaluwen. Nou, dat bleek bepaald geen sinecure, sjonge jonge wat zijn die vogels snel en wendbaar. Ik had al eens eerder slechtvalken,die bekend staan als de snelste vliegers ter wereld, in de vlucht gefotografeerd,  en dat klopt ook wel als ze zich van grote hoogte in een duikvlucht op hun prooi storten. Maar de gierzwaluw is natuurlijk veel kleiner, dus moeilijker in beeld te krijgen en te houden en hij vliegt sneller dan een slechtvalk in zijn normale vlucht. Bovendien kun je geen peil trekken op het verloop van die vlucht, ze schieten van links naar rechts en van boven naar beneden. Het kostte me veel ruimte van mijn geheugenkaartje en sluiterclicks van de camera om nog maar niet te praten over mijn concentratievermogen, maar uiteindelijk is het me gelukt om een serie foto's te schieten die ik graag wil laten zien.

Om voor wat afwisseling te zorgen heb ik tussendoor de foto's van de andere soorten in deze serie opgenomen, veel kijkgenoegen.

Groeten, Ad

Om maar met de deur in huis te vallen, dit is het beste resultaat van al mijn inspanningen, een gierzwaluw in volle vlucht in een mooie houding met gespreide staart.

In eerste instantie had ik me al beziggehouden met enkele bruine kiekendieven, zoals dit vrouwtje dat best ver weg vloog.

Maar dat al snel opgevolgd werd door dit mannetje bruine kiekendief.....

.....Dat steeds dichterbij kwam gevlogen.....

.....en waarvan ik tenslotte deze foto kon maken.

In de struiken bij de uitkijkheuvel zong deze rietgors zijn hoogste lied.

Aanvankelijk vlogen de gierzwaluwen best laag over het water, een bijkomend probleem omdat de autofocus de vogel dan nog moeilijker kan vinden en de lens constant de neiging heeft om op het water scherp te stellen.

Maar gaandeweg kreeg ik er wat meer vat op.

Een aanvliegende vogel is voor de autofocus nog lastiger dan een voorbij vliegende vogel.

Voor me in het water stond een een grote zilverreiger en zwom een meerkoetje.

Even later ging de grote zilverreiger op de wieken.

En vloog er een gierzwaluw in de onscherpte in mijn beeld. Dit was voor mij de aanleiding om eens te proberen om die in de vlucht te "vangen".

Bij een van de eerste pogingen bleek ik een huiszwaluw te pakken te hebben in plaats van een gierzwaluw.

Maar na flink wat mislukte pogingen en wat puzzelen met de juiste camera-instellingen kreeg ik eindelijk ook een vliegende gierzwaluw redelijk in beeld.

Met die camera-instellingen kwam ik uiteindelijk uit op 1/4000 sec. waardoor de iso-waarde omhoog moest naar 3200 en gebruikte ik een diafragma van f7.1 om toch even wat meer scherptediepte te krijgen.

Deze vloog wat verder weg, maar ik vond die gespreide staart zo leuk waaraan je kunt zien dat ze die tijdens de vlucht gebruiken om in balans te blijven.

Ondanks dat je met 600 mm. fotografeert kom je eigenlijk bij dit soort fotografie toch nog mm.'s te kort.

Voor me op een randje in het water waren twee meerkoeten hevig met elkaar in gevecht. Ik vond het wel leuk dat aan beide zijden twee meerkoeten stonden toe te kijken waardoor er een soort symmetrie ontstond. 

Op een gegeven moment ging een van de meerkoeten er als een haas vandoor.

Een foto van hoe ik vanaf de uitzichtpost over de arm van het Lauwersmeer keek.

De gierzwaluw is in diverse opzichten een wat merkwaardige vogel. Behoudens dat hij heel snel is verblijft hij bijna zijn hele leven in de lucht. Ze eten, slapen en paren in de lucht en komen slechts aan de grond, meestal op daken, om te broeden en hun jongen te voeren. 

En omdat ze die poten zo weinig gebruiken zijn die gedegenereerd tot minuscule onderdanen waar ze nauwelijks kracht in hebben. Als een jong na het uitvliegen niet direct op de vleugels gaat en op de grond terecht komt heeft dat soms niet voldoende power om af te zetten om weer op te vliegen. Het helpt dan om ze even omhoog te gooien, meestal vliegen ze dan wel weer weg.

Een ander fenomeen is dat wanneer het hier langere tijd slecht, lees regenachtig, weer is waardoor er weinig insecten in de lucht vliegen, ze voedselvluchten ondernemen van honderden km's. Het is bekend dat vogels die hier nestelden helemaal naar Parijs vlogen om daar insecten te vangen om die vervolgens hier aan hun jongen te voeren.

Dat vangen van insecten doen ze door hun relatief kleine snavel ver open te sperren zodat de insecten daar in vliegen. Vervolgens verwerkt de gierzwaluw die tot een grote bal die hij dan meeneemt naar het nest om de jongen te voeren.

Tussendoor pikte ik nog deze grote zilverreiger mee, een stuk makkelijker in de vlucht te fotograferen, het gaat allemaal veel trager.

In tegenstelling tot de grote zilverreiger bovenaan in dit blog, die met z'n zwarte snavel al in broedkleed was, is deze zilverreiger met z'n gele snavel nog in winterkleed. 

Grote zilverreiger.

Nog even terug naar de gierzwaluwen. Een van de weinige keren dat het me lukte om een aanvliegende vogel scherp in beeld te krijgen.

Een foto waar de gierzwaluw net als bij de openingsfoto vrij dichtbij vloog waardoor er wat meer details zichtbaar worden. Je ziet behoudens de stijve sikkelvormige vleugels ook de schubachtige tekening op de borst die wel aan een karper doet denken.

Er is nog een andere soort gierzwaluw n.l. de vale gierzwaluw. Even dacht ik die hier te pakken te hebben, maar ik denk dat het toch de lichtval is die hier een lichtere soort doet vermoeden.

Tenslotte nog een laatste foto waarop de details van de bovenkant van de vleugels goed te zien is. En, o ja, bij het slapen in de lucht kunnen ze blijkbaar een hersenhelft uitschakelen.

Slotwoord: Volgende keer nog wat andere vogels die ik bij het Lauwersmeer fotografeerde. De grutto krijgt hierin een prominent plekje.

Vogels van het Lauwersmeer

Na een blog dat volledig gewijd was aan de steltkluten van de Yerseke Moer nu weer even terug naar waar ik gebleven was bij de presentatie van mijn foto's van 2024 en wel de foto's die ik maakte tijdens een vakantie in noord Drenthe. Tijdens die vakanties maken we regelmatig uitstapjes naar de Dollard (polder Breebaart) en de Eemshaven, de polders in Groningen bij het Zuidlaardermeer, het Fochteloërveen en uiteraard het Lauwersmeer. Over deze laatste locatie gaat dit blog. We vertrekken 's-morgens vroeg en na plm. 50 km. rijden bereiken we het Lauwersmeer. We maken dan een rondje, te beginnen bij het Jaap Deensgat, doen even het bezoekerscentrum aan, vervolgens door naar de haven van Lauwersoog en zo via de Bantpolder naar Ezumakeeg bij Anjum. Op de terugweg wil graag nog het plaatsje Moddergat aandoen om het prachtige wadlandschap te fotograferen en tenslotte rijden we via de andere kant van het meer door de Kollumerwaard, waar soms grote spreeuwenwolken te zien zijn, terug naar Drenthe.

De foto's in dit en volgende blog zijn niet specifiek voor dit gebied en zijn ook geen zeldzame soorten, maar ik vind het wel leuk om er enkele berichten aan te wijden. Veel kijkgenoegen en bedankt nog voor de erg leuke reacties op mijn vorige blog over de steltkluten. (klik hier)

Groeten, Ad

Als je geluk hebt kun je in de rietvelden bij het Jaap Deensgat baardmannetjes aantreffen. Dat geluk hadden wij deze keer niet, we hoorden ze wel steeds "pingen" maar er was er geen eentje bereid om ook maar even boven in een rietstengel te gaan zitten. Och, dan neem je maar genoegen met een rietzanger.

Hij deed zijn uiterste best om boven in de valeriaan zijn liedje ten gehore te brengen.

Ik was niet ontevreden over de eerste twee foto's, maar ik vond het toch mooier om hem tussen de vegetatie door te fotograferen.

We keken nog even in de vogelhut daar, maar het lijkt erop of het ook daar de laatste jaren steeds minder wordt. Soms kun je er weliswaar een zeearend zien, meestal ver weg, maar in het verleden zagen we daar regelmatig diverse soorten steltlopers zoals groepjes watersnippen.

Maar we werden in de hut wel getrakteerd op een andere leuke soort. Ik zag al gauw dat er in de hut diverse boerenzwaluwen een nest hadden gemaakt waarin zich intussen jongen bevonden. De oudervogels vlogen af en aan met voer. Normaal ben ik absoluut niet van de nestfotografie, maar deze vogels waren zo gewend geraakt aan de voortdurende aanwezigheid van mensen in de hut dat ze door de kijkgaten vlak langs je hoofd naar binnen vlogen om hun jongen te voeren. 

Uiteraard is het vrij donker in zo'n hut en ik had geen flitslicht tot m'n beschikking. Met een iso-waarde van 1000 kon ik met een sluitertijd van 1/40 sec. uit de hand toch enkele foto's maken.

Aanvankelijk zag ik drie jongen, maar al gauw meldde zich ook een vierde jong.

En zelfs bleek er nog een vijfde jong in het nest te zitten.

Ik aasde erop om foto's van de jongen met gespreide bekjes te maken. Dat diende zich aan als een oudervogel nog buiten de hut kwam aanvliegen en dat gaat razendsnel. Na lange tijd en veel mislukte pogingen lukte het me uiteindelijk om deze foto te maken.

Van het Jaap Deensgat door naar de haven van Lauwersoog. Ze hebben daar een ponton verankerd dat bedekt is met gresbuizen en schelpen. Zo hebben ze een habitat van de visdieven nagebootst en die maken daar dankbaar gebruik van.

Ze voelen er zich zo thuis dat ze er ook zijn gaan broeden. Er zijn diverse nesten jongen die succesvol worden grootgebracht. Het voordeel is natuurlijk dat er geen predatoren bij kunnen. De vogels vliegen af en aan met visjes en als je goed kijkt zie je ook enkele jongen zitten.

Op de achtergrond zie je de sluizen die het Lauwersmeer afsluiten van de Waddenzee.

Het is een spectaculair gezicht om de visdieven boven en langs het broedeiland te zien scheren.

Ondertussen krijsen ze er flink op los.

In een andere hoek van de haven bevindt zich de aanlegplaats van de veerboot naar Schiermonnikoog en ook daar vliegen de visdieven graag rond, wellicht omdat de veerboot bij het uitvaren en binnenlopen visjes omhoog woelt.

Aan de oever dichtbij de parkeerplaats staat een oude verroeste steiger in het water bedekt met schelpen en mosselen. Een plek waar de visdieven tussen de visvangst door graag even komen uitrusten en poetsen.

Soms komen ze dan zo dichtbij langs gevlogen dat je leuke close-ups kunt maken, zoals hier vlak voor een duik.

Langs vliegende visdieven.

Na een kop koffie in de haven reden we door naar de Bantpolder. Er loopt daar een secundaire weg naast de hoofdweg waar je makkelijk kunt stoppen en in de berm parkeren. Ooit fotografeerde ik daar kemphanen in zomerkleed en wolken goudplevieren. Nu moest ik het doen met een enkele tureluur.

Op de terugweg kon ik hier overigens van zeer dichtbij vliegende grutto's fotograferen. Die komen in een later blog nog aan de orde.

De Bantpolder is een zeer extensief beheerd weidegebied dat laag ligt achter de dijk en zeer drassig is. Een ideale plek voor prachtige orchideeën. 

Slotwoord: In dit blog wil ik het hierbij laten. In het volgende blog rijden we door naar Ezumakeeg waar ik me vooral gefocust heb op het fotograferen van vliegende gierzwaluwen en dat bleek erg lastig. Tot de volgende keer.