Springstaartjes

Na de waterspreeuw in mijn vorige post wil ik jullie in het eerste blog van dit nieuwe jaar foto's laten zien die jullie niet niet van mij gewend zijn. Ik was al een tijdje geïnspireerd door de mooie foto's die ik in de diverse media voorbij zag komen die gemaakt waren met zgn. vintagelenzen. Dit zijn oude lenzen, meestal van Oost-Europese of Russische makelij, die gebruikt werden in het analoge tijdperk en die vaak bepaalde lensfouten bevatten. Het maakt dat je met deze dingen soms hele mooie creatieve dingen kunt doen en veelal geven ze daarbij een fijn bokeh in de achtergrond. 

Nou ben ik over het algemeen niet zo van de creatieve fotografie en dat komt vooral omdat ik niet goed weet hoe ik zoiets aan moet pakken, terwijl ik vaak wel gecharmeerd ben van deze beelden. Over het algemeen beperk ik me daarom tot registrerende fotografie. Nou vind ik dat daar overigens ook niks mis mee is en ik kan dan ook erg genieten als ik een foto heb gemaakt die qua compositie klopt, die bovendien goed scherp is met een fraaie onscherpe achtergrond. Een foto die bij wijze van spreken zo in een veldgids zou kunnen en dat zal dan meestal een vogelgids zijn. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan, als kind was ik al gefascineerd door vogels en dat is nooit meer over gegaan. 

Onlangs kon ik via een fotokennis een Helios lensje aanschaffen. Hij had een partij oude fotospullen opgekocht en daar zat dat lensje ook bij. Na aanschaf van nog een adapter, nodig omdat deze oude lenzen nog een schroefvatting hebben ben ik aan de slag gegaan. Voorlopig nog niet met vogels want daar leent dit lensje zich naar mijn idee niet zo voor, maar wel enkele springstaartjes die als model fungeerden met onderstaande foto's als eerste resultaat.

Bedankt nog voor jullie leuke reacties op mijn vorige blog over de waterspreeuw (klik hier) en veel kijkplezier bij deze minuscule beestjes.

Groeten, Ad

 

Springstaartjes zijn minuscuul kleine diertjes, ze zijn niet groter dan een halve millimeter en met het blote oog nauwelijks zichtbaar. Het zijn in de letterlijke zin pre-historische wezentjes die in allerlei varianten voorkomen. Het zijn geen insecten maar ze zijn nauw verwant aan de kreeftachtigen.

Ze komen voor in vrijwel elke tuin. Als je, zeker in de herfst, een afgevallen blad oppakt zitten daar waarschijnlijk wel een of meerdere springstaartjes op. 

Ik wilde daar wel wat meer mee doen, zelfs een klein projectje opzetten en vooral ook proberen met dit speciale lensje het beestje wat groter op de foto te krijgen wat hier nog niet erg lukte.

Ik nam daarom een blad mee naar binnen en liet het springstaartje dat daarop zat overspringen op de keukentafel. Zoals je kunt zien is het blad van onze keukentafel niet bepaald krasvrij. Normaal is dit nauwelijks zichtbaar, maar dit lensje legt alle oneffenheden feilloos bloot. Ik heb het beestje hier gefotografeerd in het tegenlicht van het keukenraam waardoor ik het spiegelbeeld kreeg.

Een andere foto zette ik om in zwart/wit en dat leverde deze silhouetfoto op.

Met het licht van achter kreeg ik weer heel andere foto's. Ik stelde het kleinste diafragma in, waardoor ik wel een zacht scherptediepteverloop kreeg, maar ik was nog lang niet tevreden met het resultaat.

Om het beestje wat groter in beeld te krijgen gebruikte ik enkele tussenringen die ik nog uit het analoge tijdperk had overgehouden en waarvan de schroefdraad wonderwel paste op de adapter. Nu is al duidelijk het voorhistorisch karakter van het diertje te zien met die uitstekende haartjes op z'n rug. Ze zijn er in diverse kleurvarianten, ik vond hier de blauw/roodbruine kleur wel mooi passen bij de voor- en achtergrond.

Ik kreeg niet het gewenste effect wat ik voor ogen had en waar het lensje om bekend staat. Ik nam daarom een spiegeltje en liet het springstaartje voorzichtig van het blad op het spiegeltje lopen. In tegenlicht zag ik gelijk de mooiste kleuren opdoemen. Merkwaardig vond ik te zien dat het onderste gedeelte van de pootjes wit is.  

Dit bood perspectief.

Het oogde soms wat mysterieus.

Met wat overbelichten kwam het springstaartje wel wat prominenter in beeld, maar verdween deels ook de bijzondere achtergrond.

Ik probeerde van alles uit maar kwam niet aan een combinatie waarbij de achtergrond intact bleef en ik wat meer detail in het springstaartje kreeg.

Totdat ik op het idee kwam om het spiegeltje wat nat te spuiten waardoor er door de reflectie van het water meer en meer detail in het springstaartje kwam. Hier zie je ook hoe klein die beestjes zijn, het blauwgroene is de rand van het spiegeltje dat 4 mm. dik is en die rand staat er niet eens helemaal op. Het springstaartje was nog niet het zesde deel daarvan.

Het beestje had niet de minste last van het water, ze gedijen het beste op de grond tussen het natte blad.

Hier kun je zelfs in de spiegeling de haartjes op z'n rug zien. Door de reflectie kreeg ik zelfs meerdere spiegelbeelden.

Eindelijk begon het een beetje te lijken op het resultaat wat ik voor ogen had.

Een beetje een tegendraadse compositie, maar nog voldoende ruimte links naar mijn idee. 

Stapje voor stapje probeerde ik de compositie beter te krijgen. Hier kreeg ik het idee dat hij over een landschap met ijsschotsen liep.

Met wat meer afstand en een panorama-uitsnede wordt de indruk van zo'n miniatuurtje in een onmetelijk ijslandschap nog meer benadrukt.

Merkwaardige uitstulping hebben ze aan het achterlijf, geen idee waar dat voor dient!!

Evenmin als ik weet of dat zwarte puntje in z'n kop een oog is.

Steeds probeerde ik wat anders met de belichting en werd steeds enthousiaster over de achtergronden.

Het was een uitdaging om ook de spiegeling in de foto te krijgen.

Waarschijnlijk door het spiegeltje en de reflectie in het water ontstonden er soms twee spiegelingen.

Hier kon ik hem "vangen" in een lichtspot omgeven door flauwe gele en blauwe tinten. 

Alsof hij zo een grot met zwerfstenen inkoopt, een associatie die zomaar bij me opkomt.

Nogmaals in de spot gevangen.

Tenslotte deze laatste, erg mysterieuze foto van deze wel weer erg lange reeks, maar ik kon m'n enthousiasme helaas niet onderdrukken. 

Slotwoord: Ik heb met veel plezier aan dit kleine projectje met dit bijzondere lensje, maar ook dit bijzondere diertje gewerkt. En voor degenen die wellicht wat bedenkingen hebben tegen deze werkwijze om zo'n beestje te laten acteren kan ik zeggen dat ik hem daarna keurig op het blad weer in de tuin gezet heb zodat hij z'n weg en zijn waarschijnlijk korte leventje kon vervolgen. Immers veel springstaarten dienen als voedsel voor de tussen de bladeren rondscharrelende vogels.

Tot de volgende keer bij een blog over paddenstoelen, het lijkt zowaar wel of ik de vogels afgezworen heb. Niets is echter minder waar, die komen spoedig weer aan bod.

Waterspreeuw

Na de Zeelandblogs waar allerlei (vogel)soorten de revue passeerden nu aandacht voor slechts een soort. Een soort die al heel lang op mijn verlanglijstje stond en tot mijn verbeelding spreekt. Een soort ook die niet zo veel en zo vaak in Nederland voorkomt en daarom van mij een heel blog mag opeisen. We hebben het hier over de waterspreeuw. Vaak zag ik hem in natuurdocumentaires en dacht dan, wat zou het toch mooi zijn als ik die eens uitgebreid kon fotograferen. Eens kon ik een glimp van hem opvangen ergens in Zuid-Limburg langs een snelstromend en ondiep riviertje, zijn biotoop, maar een foto er van maken zat er niet in. Dit biotoop komt in Nederland ook niet zoveel voor en toen we dan ook afgelopen oktober, tussen de twee lock-downs in, besloten om een weekje naar een camping in Luxemburg te gaan gingen mijn gedachten al gelijk uit naar het op de gevoelige plaat zetten van deze mooie soort. Immers in Luxemburg zijn, zeker in het gebied dat bekend staat als klein Zwitserland, voldoende plekjes aanwezig die voldoen aan de eisen die deze vogel aan zijn biotoop stelt.

Tijdens een wandeling zagen we hem al over een bergstroompje vliegen om heel veel verderop ergens onder de takken op een steen te gaan zitten. Met de verrekijker goed te zien, maar onbegonnen werk om te proberen er foto's van te maken, te ver weg en te weinig licht. Enkele dagen later stond op een andere plek een flinke wandeling op de planning en ik had op een kaartje van het gebied al gezien dat het hele traject om een kronkelend bergriviertje liep. Ik besloot daarom toch maar, ondanks dat ik wist dat het een gesjouw zou worden, mijn spiegelreflex met telelens mee te nemen. Samen met de batterijgrip met 2e accu en een teleconverter praat je dan toch al gauw over 5,5 kg. en die over een afstand van 12 km. mee zeulen is behoorlijk intensief kan ik je verzekeren.

Maar al gauw constateerde ik dat deze moeite niet voor niets was. Na enkele km.'s over een rotspad waar het riviertje ver beneden ons door een spelonk stroomde daalde het pad naar beneden af en kwamen we bij het riviertje uit. Al snel hoorde ik het kenmerkende schelle roepje van de waterspreeuw. Tegelijk constateerde ik dat het nog niet mee zou vallen om er hier foto's van te maken, aan weerszijden van het pad rezen tientallen meters hoge rotsen op en het was er donker. De iso-waarde zou dus wel omhoog moeten om uit de hand te kunnen fotograferen met als gevolg meer ruis. 

Terwijl ik een waterspreeuw probeerde te volgen die over het riviertje scheerde wenkte mijn vrouw, die met de verrekijker een stuk verderop stond dat daar een waterspreeuw op een steen zat. Ik ben er voorzichtig naar toe gelopen en ben gaan fotograferen terwijl ik steeds na enkele foto's een stukje dichterbij sloop. De vogel zat daar blijkbaar op z'n vaste stekje, gezien de uitwerpselen op de steen, en vertoonde weinig argwaan of vluchtgedrag. Zo kon ik een hele serie schieten waar overigens eenmaal thuis in de nabewerking nog best veel aan gesleuteld moest worden gezien de hoge iso-1000 waarde die ik moest gebruiken. Maar al met al ben ik uitermate tevreden met deze serie en ik hoop dat jullie dat kunnen bevestigen.

Hartelijk dank nog voor jullie reacties op mijn laatste Zeelandblog over de Prunjepolder en Koudekerkse Inlaag (klik hier) en veel plezier bij het bekijken van dit blog.

Groeten, Ad

Waterspreeuw. In Europa komen twee varianten voor te weten die met een bruinzwarte buik en donkerbruine kruin voornamelijk in noord en oost Europa en delen van Frankrijk en die met een roodbruine buik en bruine kop vooral in Brittannië, Ierland, België en midden Europa. Hoewel die laatste hier dus meer voor de hand zou liggen hebben we toch te maken met de donkere variant.

Aan de uitwerpselen op de rots was te zien dat dit zijn vaste stekje was van waaruit hij de bedding van het hele riviertje kon overzien.

De omstandigheden waren uiterst belabberd, echt heel donker, er viel enkel wat licht van boven tussen de overhangende rotsen en takken door op de plek. Als je onder zulke omstandigheden met 5,5 kg. uit de hand wilt fotograferen moet je de iso-waarde flink opvoeren en dan nog kwam ik hier aan een sluitertijd van slechts 1/60 sec. 

Ik kwam steeds wat dichterbij. Beetje jammer van de takken op de voorgrond, maar ik vond het te ver gaan om deze weg te shoppen en ik kon niet een positie innemen dat deze uit het beeld bleven.

Hier zou je bijna denken aan de lichtbruine variant, maar dat ligt aan de reflectie van het licht via de vegetatie rechts die in beeld kwam toen ik nog iets dichterbij kwam en mijn positie enigszins wijzigde.

En natuurlijk heeft ook de manier van afwerken z'n effect.

Typisch gedrag van een waterspreeuw, hij zit niet alleen voortdurend te wippen zoals we dat ook kennen van ijsvogels en kwikstaarten, maar steeds knijpt hij ook z'n ogen dicht waarbij het knipvlies zichtbaar wordt. Geen idee waarom ze dat doen.

Hoewel ik hier toch al vrij dichtbij zat kneep hij toch z'n ogen dicht, een teken dat het beestje zich nog steeds op z'n gemak voelde. Ook het staan op 1 poot is een teken dat een vogel zich nog comfortabel voelt. 

Veel dichterbij wilde ik dan ook niet gaan.

Ondanks de rust die hij uitstraalde hield hij toch steeds de omgeving in de gaten en met name ook de lucht tussen de rotswanden om eventuele roofvogels voor te zijn.

Nog enkele impressies van deze prachtige vogel.

Ik was overigens wel blij dat ik ondanks de donkere locatie toch nog een lichtje in het oog mee kon fotograferen.

Toen ik na lang wachten in de gaten kreeg dat de vogel zich nog steeds op z'n gemak voelde ben ik nog wat dichterbij gegaan waardoor ik een rustiger achtergrond kreeg.

Tenslotte kon ik nog deze foto maken, het mugje als mooie bonus in de achtergrond. Daarna ben ik weggegaan en zijn we doorgelopen om de vogel z'n rust te gunnen.

Enkele km's verderop kwamen we nog een waterspreeuw tegen onder nog slechtere lichtomstandigheden. Hoewel de kwaliteit van deze foto's wat minder is neem ik ze hier toch op omdat ze weer heel ander gedrag van de waterspreeuw laten zien in een totaal andere setting.

Deze waterspreeuw stond bij een grindbedje in het riviertje te kijken of hij tussen de aangespoelde bladeren iets van z'n gading kon vinden.

Uiteindelijk ving hij een kokerjuffer. Helaas niet helemaal scherp, maar ik wilde dit toch zeker ook laten zien.

Tenslotte zwom hij er met de kokerjuffer vandoor. Waterspreeuwen kunnen makkelijk onder water lopen en middels hun vleugels onder water zwemmen omdat het een van de weinige vliegende watervogels is die geen holle botten hebben. Zo zie je dat de natuur overal een oplossing voor heeft.

Prunjepolder/Koudekerkse Inlaag

Als laatste blog van de serie over Zeeland besteed ik hier aandacht aan een gebied dat niet zo ver van de Brouwersdam vandaan ligt, n.l. het gebied van de Prunjepolder met daarbij de Plompe toren van Koudekerke. We zijn al veel vaker in dat gebied geweest waar over het algemeen veel te zien is en waar ik in het verleden best veel foto's maakte. Die foto's zullen zeker nog een keer in een blog voorbij komen. Dit keer viel het qua soortenaantal wat tegen. Dit voorlopig laatste blog over Zeeland is dan ook vrij kort (ook wel eens leuk) en beperkt zich tot slechts vier soorten. Ik hoop dat het desondanks de moeite waard is om het te bekijken.

Bedankt nog voor jullie leuke reacties op het blog over de Brouwersdam (klik hier) en veel kijkgenoegen weer bij dit blog.

Groeten, Ad

In een plasje naar de polder zwom dit mannetje brilduiker. Ik vind het een prachtig sierlijk eendje door de fijne tekening in de flank en het sprekende gele oog.

Brilduiker mannetje, kenmerkend ook die witte wangvlek en een groenige kop. 

Als hij omhoog kijkt zie je pas goed die merkwaardige knobbel op z'n kop. Het is de typische vorm van baltsgedrag dat al heel vroeg in het voorjaar, in dit geval eind januari, begint.

Ze zijn vrij schuw en blijven over het algemeen nogal ver uit de oever. Ik had gehoopt dat hij nog even z'n vleugels zou strekken, maar dat was dit keer teveel gevraagd. In een eerder blog over Zeeland waar de brilduiker een rol in speelde was dit wel het geval. Als je dit nog eens wil terugkijken klik dan (hier)  

Boven de polder met bedrijfsgebouwen op de achtergrond vloog een grote groep brandganzen.

Dit was kort voordat de landing werd ingezet waarna de vogels nog even gingen foerageren voor de nacht. Het was inmiddels na vieren in januari en de schemering zou weldra invallen. Het moment van het landen kon ik helaas niet fotograferen omdat een paar bomen het zicht belemmerden.

Op de oever van een plas in de polder stond deze jonge, geringde lepelaar die hier kennelijk de winter doorbracht terwijl een soortgenoot in de slenk hem gezelschap hield. Het zijn blijkbaar voornamelijk jonge lepelaars die hier hun eerste winter doorbrengen.

Jonge lepelaar.

Aan de rand van de Prunjepolder zat dit torenvalk vrouwtje in een struik. Daar heb ik me kostelijk mee vermaakt. 

Door steeds een klein stukje dichterbij te rijden toonde het geen enkele argwaan en kon ik het steeds closer in beeld krijgen.

Ik heb in de nabewerking behoorlijk zitten stoeien met de witbalans. Bovenstaande drie foto's geven aan hoe de situatie echt was, behoorlijk koele kleuren in deze tijd van het jaar en op dit tijdstip van de dag. 

Een aantal foto's heb ik een stuk "warmer" afgewerkt en omdat ik er niet uitkwam wat nou mooier is en omdat dit blog toch vrij kort is met een beperkt aantal soorten, heb ik van dit torenvalkje een kleine serie opgenomen.

Torenvalk vrouwtje.

Prachtige vogels zijn het met een wat katachtig uiterlijk vind ik.

Hoewel aan de uitdrukking van dit vrouwtje niet direct die pracht valt af te lezen.

Qua houding vond ik dit zelf de mooiste foto. De overgang van de kille januarimiddag naar de avond, het was inmiddels 16.30 u., komt hier wel tot uiting.

Van een afstand niet zichtbaar, maar met die koele kleuren krijg je een gigantisch spinnenweb tussen de takkenstructuur te zien.

Ik was intussen aardig dichtbij gekomen en heb tenslotte voor deze laatste foto de kleuren flink "opgewarmd".

Slotwoord: In dit en de twee vorige blogs zijn foto's opgenomen die allemaal op een en dezelfde dag gemaakt zijn. Het bewijst, mits je een beetje geluk hebt natuurlijk, dat zo'n dagje Zeeland aan een natuurfotograaf wel besteed is. Het is die dag dan ook volop genieten geweest.

De volgende keer besteed ik aandacht aan een vogel die al heel lang op mijn verlanglijstje stond. Nu lukte het me eindelijk eens om die op de gevoelige plaat vast te leggen: de waterspreeuw.

Tot dan.