Door op een foto te klikken krijgt u een vergrote weergave. De foto, vooral de scherpte, is dan echt van veel betere kwaliteit.

Op mijn beelden rust copyright (© advanduren) en ze mogen niet voor andere doeleinden worden gebruikt dan waarvoor mijn schriftelijke toestemming is verleend.

zaterdag 26 september 2026

Muurhagedis

De muurhagedis, al lang stond hij op mijn lijstje om eens te fotograferen. Ooit, decennia geleden zag ik hem eens op de stadsmuren van Maastricht. Ik had toen geen camera bij me en was in die tijd ook nog niet zo internsief bezig met natuurfotografie. Ook was ik in de veronderstelling dat hij daar voor Nederland endemisch was en dus ook alleen daar zou voorkomen. Nadien ben ik er ook niet meer specifiek voor op stap geweest. Totdat ik er een tijdje geleden achter kwam dat er ook een populatie leeft op een middeleeuwse muur bij een kerk in een dorpje hier in de buurt. Het verhaal wil dat er rond 1960 een stukje muur in Maastricht is gesloopt en in die brokstukken zouden zich eitjes van de muurhagedis hebben bevonden. Deze populatie is daarom authentiek, in tegenstelling tot enkele andere kleine populaties in Nederland waarvan de individuen afkomstig zijn van uitzettingen uit kweekprogramma's. De muurhagedis is als zeer zeldzaam bestempeld en bedreigd en staat daarom ook op de Rode Lijst van Amfibieën en Reptielen. Ik dit blog zal ik verder nog enkele kenmerken van deze soort verwerken.

Veel lees- en kijkplezier en bedankt nog voor de leuke reacties op mijn vorige blog over het Lauwersmeer. (klik hier) 

Groeten, Ad


Muurhagedis, de mannetjes zijn over het algemeen donkerder gekleurd dan de vrouwtjes, de tint neigt meer naar zwart terwijl die bij de vrouwtjes meer beige/bruin is. 


Muurhagedis vrouwtje. Ze worden in volwassen vorm 15 tot 20 cm. lang en hebben een afgeplat lichaam, in tegenstelling tot de andere hagedissoorten zoals de levendbarende- en de zandhagedis.



Ze hebben een erg lange staart die bij gevaar kan worden afgestoten, maar daarna weer aangroeit.



Zoals op deze foto goed te zien is hebben ze erg lange tenen met scherpe klauwtjes waarmee ze razendsnel over een verticale muur kunnen rennen.



Het zijn koudbloedige dieren die zich graag opwarmen op een zon beschenen muur. Het maakt het voor een fotograaf direct lastig want je hebt met keihard licht te maken. Maar zonder die zon geen muurhagedissen.



Overigens is zo'n kleurige muur geen straf, zelfs zonder hagedis zou het al een mooi plaatje opleveren.



Het valt nog niet mee om een muurhagedis met zijn lange staart helemaal op de foto te krijgen, je concentreert je op de kop en vaak valt die lange staart dan net buiten beeld.



Zoals hier b.v., je kunt eigenlijk het beste wat uitzoomen of wat meer afstand nemen, dan kun je later alsnog wat croppen.



Hier kun je goed zien waarom een muurhagedis zo'n muur kiest, openingen waarin hij zich kan verschuilen en de eitjes afzetten zijn een voorwaarde.



Muurhagedis die hier zijn schuilplek inspecteert. 



Een van de weinige keren dat ik z'n oog en kop goed te zien kreeg.



Ik heb er een close-up van gemaakt om te laten zien dat de kop best gelijkenissen heeft met die van een slang.



Na 2 jaar is een muurhagedis volwassen en kan hij meedoen aan het voortplantingsproces.



Ze leven vooral van insecten die op de warme muur af komen.



De kleurige muur zit vol korstmossen wat natuurlijk leuke plaatjes oplevert.



Maar ook een prima camouflage achtergrond biedt waardoor hij voor predatoren zoals roofvogels, maar ook katten nauwelijks zichtbaar is.



Dat is natuurlijk alweer een stuk minder als er wat begroeiing aanwezig is, maar het levert wel een kleurrijk beeld op.



Een van de andere keren waarop een muurhagedis (ik zag er die middag enkele) goed z'n prachtige kop en oog liet zien.



In okt/nov. gaan muurhagedissen in winterslaap en moeten we weer een half jaar wachten om deze mooie dieren te kunnen zien.

Slotwoord: Na dit uitstapje naar een reptiel, volgende keer weer volop aandacht voor vogels die ik zag tijdens een tochtje naar park Lingezegen. Tot dan.

14 opmerkingen:

  1. Hallo Ad,
    Dit is echt heel iets anders dan wat we van je zijn gewend, maar niet minder leuk hoor.
    Leuk dat je deze soort kon fotograferen, ik wist trouwens ook niet dat ze in winterslaap gingen.
    Ik wens je een mooie zondag.
    Groetjes Irma

    BeantwoordenVerwijderen
  2. It is a very attractive little reptile, Ad, and I hope it continues to do well. Ironically, it has become established on this side of the world. I last saw it on Vancouver Island where it is no longer uncommon. As I understand it, the population there became established from released pets. Great series of pictures. Best wishes - David

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Ad,
    Dat zijn bijzondere foto's!! Heel mooi zo'n hagedis.
    Best grappig om zo'n beestje te zien. Mooi gefotografeerd.

    Groeten, Marco

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Cześć Ad! Gratuluję ciekawych zdjęć jaszczurki. Dobrze, że od razu nie uciekła.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Hoi Ad,
    Zo zie je dat het muurhagedissen zijn , je hebt er 'n mooie serie van gemaakt. Ben ze nooit tegengekomen en heb er trouwens niet op gelet.
    Groetjes Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hoi Ad,
    Wat een prachtige foto's heb je van de muurhagedissen gemaakt. Bijzonder dat je deze soort hebt kunnen fotograferen. De mooie oude stenen van de muur maken het plaatje helemaal af. Leuk dat je zoveel informatie over deze hagedissen in je blog verwerkt hebt.
    Groetjes, Annette

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Mooie plaatjes Ad. Ik wist nog niet van een twee 'authentieke' locatie in ons land.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Ha Ad,
    leuk dat je deze hagedissen daar hebt gespot. Waarschijnlijk zijn er in Nederland niet veel plekken waar je deze aan kunt treffen. Je hebt er een fijne serie van kunnen maken. De structuur van die oude muren vind ik al erg fraai. En het is duidelijk te zien dat het zonnetje heel erg zijn best deed die dag.

    Hartelijke groet,
    Corrie

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Hoi Ad,

    wat een bijzonder verhaal om daar muurhagedissen tegen te komen. Als ik je zo lees is het inderdaad een authentieke populatie en dat is toch wel heel zeldzaam. Mooi zoals je ze op de foto hebt gezet en ook de muur zelf is al een fotogenieke muur met al die verschillende en "oude" kleuren.
    De hagedis zelf heb je heel mooi helder en ook scherp in beeld gebracht waarvan ik foto 14 echt een topper vind. Je ziet niet alleen zijn lange klauwen maar ook zijn enorme lange staart. Echt heel gaaf om te zien.

    Groetjes,
    Helma

    BeantwoordenVerwijderen
  10. This is a well-written and informative post. The topic has been explained in a way that feels natural and easy to follow, without using too much complicated language. I also appreciate the amount of detail included because it gives readers a better understanding instead of leaving them with only a basic overview.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Hallo Ad,
    Hagedissen fotograferen is niet altijd eenvoudig zoals je gemerkt hebt. Met zandhagedissen lukt het mij meestal wel om een macrolens te gebruiken, maar met andere soorten lukt dat niet altijd. Ik heb in het buitenland vaak geprobeerd hagedissen op muurtjes te fotograferen, maar het vergt meestal veel geduld om goede platen te maken. Jij hebt een zeldzame soort te pakken, die je bovendien ook nog goed hebt kunnen vastleggen. In Nederland heb ik ze nog nooit gezien, maar misschien wel op een oude muur in Luxemburg. Het is lang geleden, waardoor ik niet meer kan achterhalen welke soort het was. Je hebt het gemerkt, hagedissen fotograferen is leuk. Nu de zandhagedis nog.
    Groet, Kees

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Hallo Ad, prachtige opnames van de muurhagedis en zijn habitat. Ik ben ze wel tegengekomen in Frankrijk. Maar hier toch echt zeldzaam.
    Heel fraai.
    Groeten,
    Roos

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Wat bijzonder Ad, ik heb nog nooit muurhagedissen gezien. Wel de zandhagedis; Is het bij de muurhagedissen ook zo dat het mannetje er anders uit ziet qua kleur dan het vrouwtje? Het is een authetieke populatie, die toch wel zeldzaam is denk ik.
    Je hebt ze prachtig in beeld gebracht op een schitterend- gekleurde muur.
    Groetjes
    Frans

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Hai Ad,

    Nooit geweten dat deze hagedis zo zeldzaam is in ons land. In Frankrijk zie je ze overal of zijn dat dan misschien toch andere soorten? In ieder geval let ik er altijd extra op wanneer ik lage, wat oudere stenen muurtjes zie. Maar op de wat drukkere campings valt het nog niet mee om ze op de foto te krijgen. Wel een leuk tijdverdrijf overigens. Zoals in jouw serie ook te zien, zijn die muren altijd begroeid met allerlei mossen en samen met de verschillende soorten stenen, maakt dat het geheel zeer fotogeniek. Grappig dat je vertelt over die staart die buiten beeld valt. Dat gebeurt mij ook heel vaak. Stom dat ik aldoor dezelfde misser maak. Dit is nou echt zo'n soort waar je apart voor op stap gaat. Helemaal fijn wanneer het vlakbij huis is. Erg mooie serie.

    Groet,
    René

    BeantwoordenVerwijderen