Vogels van het Lauwersmeer

Na een blog dat volledig gewijd was aan de steltkluten van de Yerseke Moer nu weer even terug naar waar ik gebleven was bij de presentatie van mijn foto's van 2024 en wel de foto's die ik maakte tijdens een vakantie in noord Drenthe. Tijdens die vakanties maken we regelmatig uitstapjes naar de Dollard (polder Breebaart) en de Eemshaven, de polders in Groningen bij het Zuidlaardermeer, het Fochteloërveen en uiteraard het Lauwersmeer. Over deze laatste locatie gaat dit blog. We vertrekken 's-morgens vroeg en na plm. 50 km. rijden bereiken we het Lauwersmeer. We maken dan een rondje, te beginnen bij het Jaap Deensgat, doen even het bezoekerscentrum aan, vervolgens door naar de haven van Lauwersoog en zo via de Bantpolder naar Ezumakeeg bij Anjum. Op de terugweg wil graag nog het plaatsje Moddergat aandoen om het prachtige wadlandschap te fotograferen en tenslotte rijden we via de andere kant van het meer door de Kollumerwaard, waar soms grote spreeuwenwolken te zien zijn, terug naar Drenthe.

De foto's in dit en volgende blog zijn niet specifiek voor dit gebied en zijn ook geen zeldzame soorten, maar ik vind het wel leuk om er enkele berichten aan te wijden. Veel kijkgenoegen en bedankt nog voor de erg leuke reacties op mijn vorige blog over de steltkluten. (klik hier)

Groeten, Ad

Als je geluk hebt kun je in de rietvelden bij het Jaap Deensgat baardmannetjes aantreffen. Dat geluk hadden wij deze keer niet, we hoorden ze wel steeds "pingen" maar er was er geen eentje bereid om ook maar even boven in een rietstengel te gaan zitten. Och, dan neem je maar genoegen met een rietzanger.

Hij deed zijn uiterste best om boven in de valeriaan zijn liedje ten gehore te brengen.

Ik was niet ontevreden over de eerste twee foto's, maar ik vond het toch mooier om hem tussen de vegetatie door te fotograferen.

We keken nog even in de vogelhut daar, maar het lijkt erop of het ook daar de laatste jaren steeds minder wordt. Soms kun je er weliswaar een zeearend zien, meestal ver weg, maar in het verleden zagen we daar regelmatig diverse soorten steltlopers zoals groepjes watersnippen.

Maar we werden in de hut wel getrakteerd op een andere leuke soort. Ik zag al gauw dat er in de hut diverse boerenzwaluwen een nest hadden gemaakt waarin zich intussen jongen bevonden. De oudervogels vlogen af en aan met voer. Normaal ben ik absoluut niet van de nestfotografie, maar deze vogels waren zo gewend geraakt aan de voortdurende aanwezigheid van mensen in de hut dat ze door de kijkgaten vlak langs je hoofd naar binnen vlogen om hun jongen te voeren. 

Uiteraard is het vrij donker in zo'n hut en ik had geen flitslicht tot m'n beschikking. Met een iso-waarde van 1000 kon ik met een sluitertijd van 1/40 sec. uit de hand toch enkele foto's maken.

Aanvankelijk zag ik drie jongen, maar al gauw meldde zich ook een vierde jong.

En zelfs bleek er nog een vijfde jong in het nest te zitten.

Ik aasde erop om foto's van de jongen met gespreide bekjes te maken. Dat diende zich aan als een oudervogel nog buiten de hut kwam aanvliegen en dat gaat razendsnel. Na lange tijd en veel mislukte pogingen lukte het me uiteindelijk om deze foto te maken.

Van het Jaap Deensgat door naar de haven van Lauwersoog. Ze hebben daar een ponton verankerd dat bedekt is met gresbuizen en schelpen. Zo hebben ze een habitat van de visdieven nagebootst en die maken daar dankbaar gebruik van.

Ze voelen er zich zo thuis dat ze er ook zijn gaan broeden. Er zijn diverse nesten jongen die succesvol worden grootgebracht. Het voordeel is natuurlijk dat er geen predatoren bij kunnen. De vogels vliegen af en aan met visjes en als je goed kijkt zie je ook enkele jongen zitten.

Op de achtergrond zie je de sluizen die het Lauwersmeer afsluiten van de Waddenzee.

Het is een spectaculair gezicht om de visdieven boven en langs het broedeiland te zien scheren.

Ondertussen krijsen ze er flink op los.

In een andere hoek van de haven bevindt zich de aanlegplaats van de veerboot naar Schiermonnikoog en ook daar vliegen de visdieven graag rond, wellicht omdat de veerboot bij het uitvaren en binnenlopen visjes omhoog woelt.

Aan de oever dichtbij de parkeerplaats staat een oude verroeste steiger in het water bedekt met schelpen en mosselen. Een plek waar de visdieven tussen de visvangst door graag even komen uitrusten en poetsen.

Soms komen ze dan zo dichtbij langs gevlogen dat je leuke close-ups kunt maken, zoals hier vlak voor een duik.

Langs vliegende visdieven.

Na een kop koffie in de haven reden we door naar de Bantpolder. Er loopt daar een secundaire weg naast de hoofdweg waar je makkelijk kunt stoppen en in de berm parkeren. Ooit fotografeerde ik daar kemphanen in zomerkleed en wolken goudplevieren. Nu moest ik het doen met een enkele tureluur.

Op de terugweg kon ik hier overigens van zeer dichtbij vliegende grutto's fotograferen. Die komen in een later blog nog aan de orde.

De Bantpolder is een zeer extensief beheerd weidegebied dat laag ligt achter de dijk en zeer drassig is. Een ideale plek voor prachtige orchideeën. 

Slotwoord: In dit blog wil ik het hierbij laten. In het volgende blog rijden we door naar Ezumakeeg waar ik me vooral gefocust heb op het fotograferen van vliegende gierzwaluwen en dat bleek erg lastig. Tot de volgende keer.

Steltkluut (jong), een sierlijke steltloper

Jarenlang sprak het tot mijn verbeelding om ooit eens een steltkluut te kunnen fotograferen. Ik zag ze regelmatig voorbij komen in natuurdocumentaires en vond dat ze er nogal (sub)tropisch uitzagen. In Nederland was in die tijd, voor 2015, ook nog amper ooit een steltkluut gezien. Maar onder invloed van o.a. droogte in zijn oorspronkelijke leefgebied, de zout/brak- en zoetwatermoerassen in Zuid-Europa en Afrika, is zijn verspreidingsgebied steeds verder naar het noorden opgeschoven en kunnen we thans zeggen dat hij zich definitief in Nederland heeft gevestigd met op diverse plaatsen succesvolle broedgevallen, variërend van slechts een tot enkele tientallen broedparen. Omdat ze zo schaars zijn en veel van de jongen ten prooi vallen aan predatie staat de soort op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels. 

Ik had hem jaren geleden al eens gefotografeerd in een Groningse polder en in 2021 in een blog verwerkt (zie hier) en eveneens ook van veraf gezien tijdens het fotograferen van zwarte sterns en de purperreiger in de Zouweboezem. Maar in de zomer van 2023 hebben ze in de Yerseke Moer een succesvol broedgeval gehad en dankzij een tip van Caroline zijn we daar op het juiste moment naar toe gegaan. Nog hartelijk dank voor deze tip Caroline.

Aanvankelijk zagen we alleen de oudervogels, maar op een gegeven moment liet zich ook een jong zien en kon ik een fijne serie van deze sierlijke steltlopers maken. Veel kijkgenoegen en bedankt nog voor de leuke reacties op mijn vorige blog over koereiger, kleine zilverreiger en lepelaar. (klik hier)

Groeten, Ad

Steltkluut zoals je hem meestal ziet, rustend op een (lange) poot.

Toen we bij de plas aankwamen zagen we na enig speurwerk door de verrekijker een steltkluut die zijn koppie boven de oevervegetatie uit stak.

Ik kon de auto zo manoeuvreren dat ik op een stil weggetje mooi uitzicht had op de plek waar de steltkluten zich ophielden.

Het mannetje heeft over het algemeen een iets donkerder koptekening dan het vrouwtje maar is geen betrouwbaar geslachtskenmerk. 

Hij begon zich, staand op een stelt, te poetsen waardoor ik wist dat hij zich op z'n gemak voelde en wij zodoende niets verstoorden. Ik denk dat dit overigens, naar later bleek, de plek was waar ze een nest hadden gehad gezien het kadaver dat er nog lag van waarschijnlijk een jong dat het niet overleefd had. Ik heb er bewust voor gekozen om dat niet weg te shoppen omdat het ook bij de levenscyclus van vogels kan horen.

Op een gegeven moment kwam ook het vrouwtje op die plek aan vliegen.

Intiem beeld van het paartje steltkluten.

Hier zijn goed de extreem lange poten en de relatief kleine snavel te zien.

Paartje steltkluten op het eilandje in de plas.

Dit eilandje had blijkbaar een speciale betekenis voor ze, ze bleven er maar rondscharrelen.

Wat een lange poten, het stelt ze in staat om in diepere plassen te foerageren dan andere steltlopers.

Ze foerageren op slakken, waterkevers, larven, wormen, kikkervisjes, kleine visjes en ook zaden.

Over zaden gesproken, aan de andere kant van de weg zaten enkele putters zich tegoed te doen aan de zaden van de distels.

Het lukte me nog een plaatje van een vliegende putter te schieten, maar door de onrustige achtergrond niet echt bijzonder.

Ik vroeg het paartje steltkluten of ze even netjes bij elkaar konden gaan staan zodat ik dit statieportretje kon maken.

Er moest toch weer even gepoetst worden.

Om vervolgens maar weer naar iets lekkers op zoek te gaan.

Geen moment van elkaars zijde wijkend.

Paartje gracieuze steltkluten.

Een tijdje later liep een van de steltkluten achter het eilandje langs.

Ik maakte nog snel enkele foto's in de veronderstelling dat het nu wel gedaan was.

Er vloog nog een kleine zilverreiger over de plas.....

.....die niet zo ver van me vandaan neerstreek. We maakten al aanstalten om te vertrekken.

Toen er plotseling een jonge steltkluut aan kwam lopen.

Een prachtig jong met een nog gespikkeld rugdek, een van de kenmerken van een juveniele steltkluut.

Evenals de nog niet helderrood gekleurde poten zoals bij de op een poot staande adulte vogel erachter. Ik vond dit zelf een van de meest geslaagde foto's van die dag, ouder en kind volledig op hun gemak.

Het jong wandelde verder op zoek naar eten.

Jonge steltkluut tussen de vegetatie.

Hij stapte door naar de andere kant van het eiland.

Om te kijken of daar wat eten te halen was.

En dat was kennelijk zo te te zien het geval.

Nadat ik nog een laatste foto van een van de oudervogels had gemaakt zijn we vertrokken, helemaal voldaan dat het gelukt was om een jonge steltkluut van zo dichtbij te kunnen bewonderen en fotograferen.

Slotwoord: Na 2024 te hebben overgeslagen zijn we ook dit jaar weer bij de Yerseke Moer geweest waar we wederom niet alleen de steltkluten konden fotograferen maar tal van andere steltlopers en een voor mij nieuwe soort, de zwartkopmeeuw. Maar volgende keer eerst nog een blog over de vogels bij het Lauwersmeer. Tot dan.